Woord vooraf

Een blog over de Agion Oros (Athos), de Tuin van de Moeder Gods, het spirituele centrum van het oosters-orthodoxe christendom.
En dus ook over kloosters, pelgrimeren en ikonen. (Tekst in geel bevat een link)
Wilt u op de hoogte blijven van nieuwe blogs? Abonneer u onderaan deze pagina.
Zie ook de Facebookpagina Vrienden van de Heilige Berg Athos (Άγιον Όρος)



donderdag 13 juli 2017

629 - KLOOSTERS EN KERKEN ALS NOORD-CYPRISCH CULTUREEL ERFGOED, DEEL 2/ : DE KERK VAN DE HEILIGE EVLALIOS EN HET KLOOSTER PANAGIA ACHIROPÍITOS, LAMPOUSA

Zo'n kilometer of vijftien ten westen van Kirénia (Girne), waar wij verbleven, staat bij de kleine landpunt Lampousa (Lápithos) een kerkje eenzaam en alleen op het strand. Een paar honderd meter verderop bevindt zich ook een kerkje, opgesloten in een Turkse legerplaats, het katholikon van een verlaten klooster. 

Het eenzame kerkje staat er wat verwaarloosd bij. Eén van de twee houten deuren is naar binnen gevallen, maar een ijzeren hek verhindert toch de toegang. De beperkte blik naar binnen levert een zicht op kale muren op.
Bier/wijn/.. drinkende Turks-Cyprische jongemannen op de hoek van de kerk, die gewijd is aan de Heilige Evlalios, bederven het plaatje. 

De Heilige Evlalios was de eerste bisschop van Lampousa en aartsbisschop Neofítos liet deze Byzantijnse-Gotische kerk in de 15e/16e eeuw bouwen op de resten van een oudere kerk die teruggaan tot de zesde eeuw. De kerk was al jaren voor de tweedeling van Cyprus verlaten en in onbruik geraakt.  Thuis vond ik beelden van de binnenkant:



Een eindje ten zuidwesten van de Heilige Evlalioskerk staat het Achiropíitosklooster, gevangen in een Turks legerkamp. Een bord op het hek verbiedt natuurlijk het maken van foto's en de rondlopende soldaten maken iemand wel voorzichtig.

Het klooster dankt haar naam aan een ikoon van de Moeder Gods die 'zonder mensenhanden is gemaakt'. Die ikoon was volgens de traditie op wonderbaarlijke wijze door de Panagía verplaatst van Klein-Azië naar Cyprus om aan de moslims te ontkomen.......


Het klooster is in de elfde eeuw gebouwd op de fundamenten van een basilica uit de zesde eeuw. Het is daarna diverse malen verbouwd in diverse stijlen. Zo is er naast de twee koepels, een Gotische narthex (foto). Foto's van de kerk zelf in de legerplaats zijn er heel weinig. Deze foto, uit 1973, is misschien wel één van de laatsten. 


Het Achiropíitosklooster (Παναγία Ἀχειροποίητος) had sinds het begin van vorige eeuw geen monniken meer. Na de onafhankelijkheid van Cyprus (1960) maakten Griekse soldaten, maar ook schapen en herders gebruik van het complex en na het conflict in 1974 nam het Turkse leger er zijn intrek. Daardoor is het katholikon en de bijbehorende gebouwen tot op de dag van vandaag voor een bezoeker ontoegankelijk.
(foto Παναγία Ἀχειροποίητος in 1973 35 mm by Shirazibustan - Own work. Licensed under CC BY-SA 4.0 via WIKI 2)

Naschrift

Nadat ik het bovenstaande had geschreven vond ik op internet nog drie foto's van de kerk zelf, één uit het begin van  deze eeuw(?) (links), één uit 2014(?), en een ongedateerde historische foto, met de kerktoren.




Ook hebben in 2014 deskundigen uit Florence een digitaal onderzoek verricht:


woensdag 5 juli 2017

628 - KLOOSTERS EN KERKEN ALS NOORD-CYPRISCH CULTUREEL ERFGOED, DEEL 1/ : KLOOSTER AGIOU PANTELEIMONOS, MIRTOU/CAMLIBEL


Voor mijn bezoek aan Noord-Cyprus heb ik mij voorgenomen zoveel mogelijk kerken en kloosters te zien of te bezoeken. Oude Byzantijnse kerkjes, maar ook kloosters of (vervallen) kerken uit latere tijd. Ik wist, dat ik ze zeker niet allemaal van binnen zou kunnen zien, maar ook de buitenkant zegt veel.




Zo wilde ik in het westen van Noord-Cyprus, bij het dorp Mírtou (Camlibel) het kloostercomplex van de Heilige Panteleímonos (gesticht ca. 1600) met eigen ogen zien. In 1974 is in deze streek flink gevochten, onder meer vanwege de strategische ligging van Mírtou (Camlibel). In 2011 had Grethe van Geffen nog over de deplorabele toestand van de kloostergebouwen geschreven. Ze waren door het Turkse leger uitgewoond. Mijn gids, whatson-northcyprus.com, schreef dat 'Most guidebooks still tell you that the monastery is still inside a closed off military area, but that is no longer the case'. Ook was ik gewaarschuwd over de vindbaarheid: 'Although close to the mainroad, the turning to it is not all that easily seen', maar na enig zoeken vond ik, met hulp van mijn lief en onvolprezen navigator A, het complex.


Het was ontoegankelijk, ik vond niemand met een sleutel om de poort van het grote ijzeren hek te openen (4).

Dat ijzeren hek stond er tot mijn grote verbazing, het zag er nieuw uit. Van een vervallen toestand was geen sprake (meer). Het terrein rond de kerk zag er gemaaid uit. Uit nadere inspectie bleek, dat het ijzeren hek het gehele kloostercomplex omringde, dat bij verschillende gebouwen informatiebordjes stonden en dat bij de ingang de bezoeker werd geïnformeerd over de ontwikkeling en de voortgang van het Project: de restauratie van dit klooster is een project, met financiële steun van Europa en de Verenigde Naties, in het kader van Grieks-Cyprische en Turks-Cyprische toenadering.

Het ligt voor de hand te denken dat dit klooster het slachtoffer is geworden van het Turkse leger, en dat is tot op zekere hoogte ook zo, maar in werkelijkheid is het reeds in de jaren vijftig verlaten, omdat de Kerk de onkosten niet meer kon dragen. Tegen deze achtergrond vind ik het vreemd dat voor dit klooster, dat van binnen niet veel bijzonders te bieden heeft, voor een paar miljoen Euro wordt gerestaureerd. Ik vraag me af wat de functie gaat worden. Lees het hele verhaal, inclusief de geschiedenis, in de The Kibkom Times, 2014, nr 024, p 5. Druk hier.

De foto's volgen de nummers op de plattegrond. Een vergelijking met de film uit 2015 (onderaan de pagina) levert duidelijke verschillen op:



































Enige sporen van de aanwezigheid van het Turkse leger zijn nog te zien:


De schim van een afbeelding van een soldaat die je nog overal aantreft met de tekst 'Verboden zone'.


Het bekende aquaduct maakte ook onderdeel uit van de legerplaats en liet de soldaten weten dat ze gelukkig moesten zijn als ze zich 'Turk' konden noemen (Kemal Pasja Atatürk):




donderdag 22 juni 2017

627 - JAARGEDACHTENIS M. MARIA


Op zaterdag 24 juni 2017 herdenken wij Moeder Maria - stichter en eerste abdis van het Heilig Klooster in de Peel.


Meer informatie hier

zaterdag 17 juni 2017

626 - NIEUWE IERA EPISTASIA/ΝΕΑ ΙΕΡΑ ΕΠΙΣΤΑΣΙΑ

14/1 Juni 2017 begon op de Agion Oros het nieuwe bestuursjaar. De oude Ierá Epistasía, onder leiding van Próto-epistátis Géronta Barnábas (I.M. Vatopedíou) trad af en de nieuwe werd geïnstalleerd.








Géronta Nikódimos (vertegenwoordiger van het oudste klooster I.M. Megístis Lávras) overhandigde in de Protátonkerk de bestuursstaf aan de nieuwe Próto-epistátis Gervásios, priestermonnik in I.M. Ivíron.

Nieuwe epistátes zijn: Géronta Evárestos, priestermonnik in I.M. Pantokrátoros, monnik Nikifóros uit I.M. Filothéou en Géronta Jerónimos, priestermonnik in I.M. Símonos Pétras.





Zie voor meer foto's: Amen.gr

zondag 4 juni 2017

624 - PINKSTEREN/Η ΠΕΝΤΗΚΟΣΤΗ

Pinksteren/Η Πεντηκοστή
(Theofánis de Kretenzer, I.M. Stavronikíta, 1546)

Tijdens het Pinksterfeest (Grieks: Η Πεντηκοστή/I Pentikostí) wordt herdacht dat de Heilige Geest, de derde Persoon van de Allerheiligste Drie-eenheid, neerdaalde uit de hemel op de apostelen en andere aanwezige gelovigen. 

Na Jezus' dood op Grote Vrijdag en zijn verrijzenis op Pasen hadden de leerlingen van Jezus nog veertig dagen lang de steun van zijn aanwezigheid gehad waarbij hij hen nog eens uitlegde wat de betekenis was van alles wat hij gedaan had tijdens zijn openbare optreden. 

Op de veertigste dag van Pasen (let op: niet de veertigste dag na Pasen) werden de leerlingen door Jezus' Hemelvaart alleen achtergelaten. Wel had hij beloofd dat hij de Geest van God, de Heilige Geest zou sturen die hen geestelijk verder zou leiden en hen de kracht zou geven om getuigen van het Evangelie te zijn. 

Op de vijftigste dag van Pasen, tien dagen na Hemelvaart, kwam de beloofde Heilige Geest dan ook over de discipelen.


De Heilige Skíti Kafsokalívia, genaamd De Heilige Drie-eenheid (Grieks: Η Ιερά Σκήτη Αγίας Τριάδος/I Jerá Skíti Agías Triádos) heeft met Pinksteren dus feest.

woensdag 31 mei 2017

623 - "KOM TOT MIJ', BEKROONDE FILM VAN DE ANTONIADA AKADIMIA IN KARIES

De vier Evangelieteksten uit de film:

Heilige Evangelist Mattheus, 4, 19: En Hij sprak tot hen: 'Komt, volgt mij, Ik zal u vissers van mensen maken'. 

Heilige Evangelist Lukas, 9, 61: Weer een ander zei: 'Ik zal U volgen, Heer'.

Heilige Evangelist Lukas, 5, 9: Ontzetting had zich meester gemaakt van Petrus en allen die bij hem waren vanwege de visvangst die ze gedaan hadden. 



Heilige Evangelist Johannes, 21,15: (...) zei Jezus tot Simon Petrus: 'Simon, zoon van Johannes, hebt ge Mij meer lief dan dezen?' 'Hij antwoordde: ja, Heer, Gij weet dat ik van u houd.' Hij zei hem: 'Weid mijn lammeren.' 

Heilige Evangelist Mattheus, 4, 20: 'Terstond lieten zij hun netten in de steek en volgden Hem'. 

woensdag 24 mei 2017

622 - HEMELVAART DES HEREN/H ΑΝΑΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ





Hemelvaart des Heren/Η Ανάληψη
(Theofánis de Kretenzer, I.M. Stavronikíta, 1546

Vanavond (morgen), veertig dagen na Pasen, het Feest der Feesten, vieren we de glorierijke Hemelvaart van de Heer (Grieks: Η Ανάληψη του Κυρίου/I Análipsi tou Kiríou). We herdenken dat Jezus is opgevaren naar zijn Vader in de hemel. De Heilige Evangelist Lukas vertelt het verhaal: 24, 36-53  (Jezus in hun midden).

In heerlijkheid zijt Gij opgestegen, o Christus onze God,
Gij hebt Uw leerlingen verblijd door de belofte van de Heilige Geest, 
want door Uw zegen leerden zij,
dat Gij de Zoon van God zijt, 
en de Verlosser van de wereld.
(Troparion van de Hemelvaart des Heren)

Met de Hemelvaart van Christus is de Paastijd in ruimere zin afgesloten en begint de voorbereiding op Pinksteren. De paasgroet en de paasgezangen verstommen. Toch is de Hemelvaart geen treurdag of de aanvang van de eentonige gewone tijd, maar begin van een nieuwe, vreugdevolle verwachting: Christus gaat naar de Vader om ons de Heilige Geest te zenden. In deze belofte ligt de vervulling echter al besloten, zoals het kondakion van het feest duidelijk zegt:

Nadat Gij de heilsorde had volbracht omwille van ons, en het hemelse met het aarde verenigd had,
zijt Gij in heerlijkheid opgestegen, Christus onze God,
zonder van ons heen te gaan, zodat er geen scheiding kwam.
En hun die Gij liefhebt, roept Gij toe: Ik ben met u, en niemand tegen u. (Bron: Klooster Hemelum)



Op Athos viert het Heilig Klooster Esfigménou dit feest, evenals diverse kelliá die aan de Hemelvaart gewijd zijn.

zondag 21 mei 2017

621 - DE AARTSBISSCHOP VAN ALBANIE ANASTASIOS BEZOEKT ATHOS

De aartsbisschop van Albanië, zijne Heiligheid Anastásios, maakte deze week een pelgrimage naar de Agion Oros. Maandag ontving de Ierá Epistasía hem volgens de traditie in het Protáton, in Kariés. Later bracht hij bezoeken aan de Antoniáda Akadimía, aan I.M. Xenofóntos, en aan I.M. Vatopedíou.



De broederschap van I.M. Xenofóntos ontving, met abt Géronta Aléxios, de aartsbisschop: 






Bron: Amen.gr (ook meer foto's) en hier

Antoniáda:

Vatopedíou:

zondag 30 april 2017

619 - DERDE ZONDAG VAN PASCHA/ΠΑΣΧΑ, HEILIGE MIRONDRAGENDE VROUWEN

Deze zondag staat in het teken van de eerste verschijning van Jezus na zijn begrafenis. Deze twee ikonen van Theofánis de Kretenzer, in Kretenzische Stijl, verbeelden de tekst.

[1] Na de sabbat, bij het aanbreken van de eerste dag van de week, gingen Maria van Magdala en de andere Maria naar het graf kijken. [2] Plotseling kwam er een zware aardbeving. Want een engel van de Heer daalde uit de hemel neer, kwam naderbij, rolde de steen weg en ging erop zitten. [3] Zijn uiterlijk schitterde als een bliksemflits en zijn kleding was wit als sneeuw. [4] De wachters beefden van angst en werden lijkbleek. [5] De engel zei tegen de vrouwen: ‘U hoeft niet bang te zijn, want ik weet dat u Jezus zoekt die gekruisigd is. [6] Hij is niet hier: Hij is tot leven gewekt, zoals Hij gezegd heeft. Kom, kijk naar de plaats waar Hij gelegen heeft. [7] Ga snel tegen zijn leerlingen zeggen: “Hij is uit de doden opgewekt, en zie, Hij gaat voor u uit naar Galilea; daar zult u Hem zien.” Dit had ik u te zeggen.’

Links: Onder de boog staat ΙΔΕ Ο ΤΟΠΟΣ ΟΠΟΥ EKEITO O Κ(ΥΡΙΟ)Σ (zie de plek waar de Heer lag) en, rechts, bij de opening van het graf: O ΑΓ(ΙΟ)Σ ΤΑΦΟΣ (het Heilige Graf)

De Steen/Ο Λίθος 
(Theofánis de Kretenzer, I.M. Stavronikíta, 1546)


[8] Ze gingen snel van het graf weg, vol angst en met
grote vreugde, en ze liepen hard om het aan zijn leerlingen te vertellen. [9] En zie, Jezus kwam hun tegemoet. ‘Gegroet’, zei Hij. Ze gingen naar Hem toe, grepen Hem bij de voeten vast en vielen voor Hem op de knieën. [10] Toen zei Jezus hun: ‘Wees niet bang. Ga mijn broeders vertellen dat ze naar Galilea moeten gaan. Daar zullen ze Mij zien. (Matth. 28, 1-10)


                                                        Το Χαίρε των Μυροφόρων/De begroeting van de Mirondraagsters 
                                                                               (Theofánis de Kretenzer, I.M. Stavronikíta, 1546)
                                  
Onder de boog staat Το Χαίρε των Μυροφόρων (de begroeting van de Mirondraagsters): Gegroet. Opschrift bij de Moeder Gods: Μ(ΗΤΗ)Ρ Θ(ΕΟΥ), bij Jezus: Ι(ΗΣΟΥ)Σ Χ(ΡΙΣΤΟ)Σ, en bij Maria Magdalena: Η ΑΓΙΑ ΜΑΡΙΑ Η ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ

zaterdag 29 april 2017

618 - DINSDAG VAN PASCHA/ΠΑΣΧΑ, I.M. IVIRON, LITANIA VAN DE IKOON PANAGIA PORTAITISSA

De tweede grote litanía vindt plaats bij het I.M. Ivíron met de wonderdoende ikoon van de Panagía Portaïtissa. Normaal vindt deze litanía plaats op de dinsdag van Pasen, maar omdat het weer zeer slecht was (zie mijn blog over de maandag) is de processie verplaatst naar vrijdag 21 april, de feestdag van de Panagía Zoodóchos Pigí, de Levenschenkende Bron.

In de vroege ochtenduren vierden de Metropoliet van Langkadá, Lití en Rentíni, samen met hegoúmenos archimandriet Nathanaël en oud-abt Vasílios de Orthros en de Waterwijding.
Daarna ging men naar de Káthisma van de Panagía Portaïtissa voor de goddelijke Liturgie en vervolgens werd de ikoon overgebracht naar de Agíasma en geplaatst op de plek waar volgens de traditie de Heilige Gabriël hem in 1004 uit de zee viste.









          Romfea.gr en veel meer foto's hier

vrijdag 28 april 2017

617 - MAANDAG VAN PASCHA/ΠΑΣΧΑ, KARIES, LITANIA VAN DE IKOON AXION ESTIN DEEL 3/3

Tijdens de ontvangst in I.M. Koutloumousíou was het weer nog aangenaam, met een zonnetje. Na de plechtigheid in het kathólikon, trok de litania verder de omgeving van Kariés in, om via onder andere het konáki van I.M. Stavronikíta bij I.S. Agíou Andréa aan te komen. 



De litanía loopt verder:





Mijn paréa en ik liepen niet verder mee, maar gingen in het konáki voorbereidingen treffen voor de ontvangst van de ikoon en de stoet. Ondertussen trok de hemel wel langzaam dicht boven het konáki en de Heilige Andreasskíti. Ook vielen de eerste druppels.

Ondanks de nattigheid verwelkomden wij de pelgrims aan de poort van onze konáki met onder meer de ikoon van de beschermheilige van het klooster, de Heilige Nikolaas Streidás.


De Andreasskíti bood bescherming aan de stortregen die inmiddels uit de hemel viel. Die regen nam uiteindelijk zulke vormen aan dat de litanía hier werd afgebroken. Het laatste uur kon niet meer voltooid worden. 

De ikoon werd met de auto in het kletsnatte Karíes in veiligheid gebracht en ook de vele pelgrims probeerden, net als wij, een beetje droog te blijven. Dat viel niet mee. Het bleef de verdere middag en een deel van de avond stortregenen.


Bron: Amen.gr
          Moni Esfigménou
Loading...