16 - DE VERKONDIGING AAN DE MOEDER GODS/Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΌΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ

De Verkondiging aan de Moeder Gods/Ο Ευαγγελισμός

 (Theofánis de Kretenzer, I.M. Stavronikíta, 1546)

Vandaag, 25 maart, vieren we de Verkondiging aan de Moeder Gods. Op de 'Agion 'Oros wordt dit feest op 7 april gevierd. Het is het feest van de aankondiging aan Maria van de geboorte van haar Zoon Jezus. Bij de evangelist Lukas, 1, 26-38 lezen we hoe de Aartsengel Gabriël/Αρχάγγελος Γαβριήλ Maria in haar huis in Nazareth bezocht en Gods boodschap overbracht, dat zij de uitverkoren vrouw was.
25 Maart wordt in Griekenland ook gevierd als nationale feestdag ter herdenking van het begin van de opstand tegen de Turken in 1821.

15 - ATHOS: BERICHT UIT HET VERLEDEN

In de Haagse krant Het Vaderland, van Oudejaarsdag 1929, trof ik een bericht aan over de weinig hoopvolle toekomst van de Heilige Berg in de jaren twintig en dertig. Gelukkig is die niet bewaarheid. Ik geef het artikel weer in de oorspronkelijke spelling en met de schrijffouten.

DE ONTVOLKTE BERG ATHOS.

De beroemde kloosters op den berg Athos, welke op zijn top de ver in zee zichtbare Christuskapel draagt, zullen wellicht spoedig geen bewoners meer hebben. Het gelijkmatige, stille leven, dat vroeger zoovele mannen aanlokte, schijnt weinig aantrekkingskracht meer te hebben, want sedert den oorlog hebben zich slechts een vijfhonderd personen aangemeld in de monnikenrepubliek, waarvan een vijftig a zestig uit werkelijken vromen aandrang, de overigen om verschillende redenen, welke het hun raadzaam deden lijken zich aan de openbare opmerkzaamheid door de vlucht op den berg Athos te onttrekken.

14 - TWEEDE ZONDAG VAN DE VASTEN, HEILIGE GRIGÓRIOS PALAMÁS

Tweede zondag van de Grote Veertigdagentijd: de Heilige Grigórios Palamás (Grieks: Άγιος Γρηγόριος Παλαμάς), Athosheilige, gedachtenis 14 november, 1296-1359. Heilige en theoloog van het hesychasme (ησυχασμός/isichasmós), de Stilte, Rust.

13 - AGION OROS-DE HEILIGE BERG ATHOS

De Vlaming prof. dr. Edmond Voordeckers (1933- ), publiceerde in 1995 een mooi artikel over zijn pelgrimage naar de Heilige Berg. Hij raakte al vroeg in de ban van de wereld der ikonen en hij werd een uitmuntend kenner van de geschiedenis van het christelijk Oosten. Met toestemming van de uitgever publiceer ik zijn artikel opnieuw. Het verscheen eerder in: Tetradio 4(1995) pp 95-121.
De Heilige Berg Athos

12 - ZONDAG VAN DE ORTHODOXIE, EERSTE ZONDAG VAN DE VASTEN

Vandaag, zondag 13 maart 2011, de eerste zondag van de Grote Vasten, vieren we de Triomf der Orthodoxie. Het is de overwinning van de ikonenvereerders in de ikonenstrijd. We herdenken het einde van die strijd, het ikonoklasme (726-843), en het weer opnieuw toestaan van de ikonenverering in de Orthodoxe Kerk. Het Tweede Concilie van Nikea (787) heeft het ikonoklasme veroordeeld.

11 - THEOFÁNIS DE KRETENZER (Boek) 3

Over ikoonschilder Theofánis de Kretenzer zijn geen boeken in het Nederlands verschenen. Vanwege het belang van zijn schilderwerk wil ik daarom toch aandacht besteden aan een paar buitenlandse publicaties met vele en prachtige foto's.

Derde in mijn reeks is het basiswerk: het boek van Manólis Chatzidákis (1986). Chatzidákis behandelt hierin het tot dan toe bekende werk van Theofánis en wijst, als eerste wetenschapper, ikonen van zijn hand aan. Het Heilige Klooster Stavronikíta is de uitgever.

Tenslotte is er de catalogus van een fototentoonstelling in Thessaloníki (2004): Theofánis de Kretenzer en het Heilig Klooster Stavronikíta, met mooie (detail)foto's. Taal is Grieks en Engels.

10 - THEOFÁNIS DE KRETENZER (Boek) 2

Ook dit prachtige boek over het Metéoraklooster Agios Nikólaos Anapafsás, met Griekse en Engelse teksten, is verschenen bij uitgeverij Stamoulis. En ook dit boek (uit 2003) van de kenner van Theofánis de Kretenzer, Prof. Efthímios N. Tsigarídas, is meer dan de moeite waard.

Het geeft een korte geschiedenis van het klooster en bevat daarnaast vele foto's van de aanwezige muurschilderingen van Theofánis. Ik geef hier een detail als voorbeeld, afkomstig van Eikastikon:



Laatste Avondmaal/Ο Μυστικός Δείπνος

De tekst geeft veel aanvullende informatie.