Woord vooraf

Een blog over de Agion Oros (Athos), de Tuin van de Moeder Gods, het spirituele centrum van het oosters-orthodoxe christendom.
En dus ook over kloosters, pelgrimeren en ikonen. (Tekst in geel bevat een link)
Wilt u op de hoogte blijven van nieuwe blogs? Abonneer u onderaan deze pagina.
Posts tonen met het label Athos. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Athos. Alle posts tonen

dinsdag 5 juni 2012

dinsdag 15 mei 2012

142 - DE AGION OROS EN DE KRISIS: (ONROEREND GOED)BELASTING

 
ΙΕΡΑ ΚΟΙΝΟΤΗΣ ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΥΣ ΑΘΩ
ΚΑΡΥΑΙ ΤΗ 1η/14η Μαΐου 2012
Ik kan er niet omheen: de (ekonomische/financiële) krisis raakt de relatie van de Agion Oros met de Griekse Staat. Maandag vormde deze zaak (opnieuw) onderwerp van discussie in een Buitengewone Dubbele Heilige Bijeenkomst van de vertegenwoordigers én de abten van de twintig kloosters.

In een publicatie (afbeelding) sprak de Heilige Gemeenschap zijn verontwaardiging uit over de 'ondraaglijke' belastingheffing (20%) op de goederen van de kloosters die over geheel Griekenland verspreid liggen. Als de Griekse authoriteiten zouden doorgaan met het opleggen van nog meer en hogere belastingen, zouden sommige kloosters gedwongen worden 'te sluiten', zo valt te lezen. De inkomsten zijn net voldoende om de reparaties aan de gebouwen te dekken en aan de dagelijkse behoeften van de monniken en voedsel en onderdak voor de pelgrims te voldoen.

Op grond van het Charter is de Agion Oros vrijgesteld van (onroerend goed)belastingen en (douane)tarieven, nadat de kloosters in het begin van de jaren twintig van de vorige eeuw 1,2 miljoen hectare grond hadden afgestaan aan de vluchtelingen uit Klein-Azië.

zondag 22 april 2012

136 - ATHOS: BERICHT UIT HET VERLEDEN


Het Vlaamse weekblad Ons Volk Ontwaakt verscheen van september 1911 tot december 1913, de vooravond van de Grote Oorlog (WO I). Het betreft een uitgave van de Samenwerkende Maatschappij Volksontwikkeling in Antwerpen. De ideologische trend van het blad is overduidelijk christelijk en vlaamsvoelend.

In dit weekblad publiceerde Alf. Martens op 7 juni 1913 het volgende artikel (ik geef het weer in de oorspronkelijke schrijfwijze):

De Schismatieke kloosters op de berg Athos

Naar aanleiding van de grote wanorde die er in de schismatieke kloosters van den berg Athos op het oogenblik heerscht en die het zenden van een groote troepenmacht door de Russische Regeering om het klooster Panteleimon te bezetten heeft uitgelokt, zal een kort woord uitleg over dezen beroemde berg met zijn twintig kloosters, drie honderd kapellen en vijf duizend bewoners, niet van onpas komen.

De berg Athos is een bergeiland, door een smalle landtong met den vasten wal verbonden, liggende in Europeesch Turkije aan de Aegeïsche zee. Het geheel eiland vormt een complex van reusachtige bergen rijzende met klimmende hoogte en steilte uit de wateren, terwijl zich aan het uiteinde de reusachtige koepel van den Athos negen (1) en honderd (2) meters boven de oppervlakte der zee verheft. De bergen zijn begroeid met bosschen van plantaan-, beuke-, eike-, olijf- en vijgeboomen. Het geheele gebied van den Athos is sedert eeuwen het onschendbaar eigendom der twintig kloosters.

De heilige Berg met zijn maagdelijk woud is de hartader van 't Grieksche geloof, het Vatikaan van het Oosten, het toevluchtsoord van hen, die zich te Byzantium met de weelde der wereld hebben verzadigd. Deze kleine kerkelijke Staat is schatplichtig aan Turkije op denzelfden voet als te voren Servië en Moldavië. Geen Muzelman, zelfs geen wereldlijk Christen mag er zich vestigen.
Het binnenlandsch bestuur is er tweevoudig daar een gedeelte der kloosters den monarchalen en een ander gedeelte den demokratischen regeeringsvorm huldigt. De monniken van den Berg zijn afkomstig van verschillende volkeren, vooral van de Russen, en behooren tot de orde van den H. Basilius. De aanwezigheid van vrouwen, zelfs van dieren van het vrouwelijk geslacht, is er verboden.

In het onderhoud van dien Grieksch-kerkelijken Staat wordt gedeeltelijk voorzien door land-, wijn- en ooftbouw, gedeeltelijk door het uitzenden van monniken ter bedelarij, gedeeltelijk door de geschenken der bedevaartgangers. Hoewel er de monniken in den regel op een lagen trap van onwikkeling staan, wordt de Heilige Berg door de bedevaartgangers als de zetel der wijsheid beschouwd.

Wie de wereld verzaken, maar toch in de maatschappij der menschen blijven wil, zoekt eene schuilplaats in de 20 kloosters. Is hij echter ook wars van de samenleving, dan wordt hem tegen een zekere som een afgelegen verblijf aangewezen, waar hij met een paar lotgenooten zijne dagen slijten kan en hij noemt zich anachoreet. Bij zulk een woning behoort een kapel, een tuin, een wijn- en olijfgaard, enz. en het is den anachoreet geoorloofd zijn kelder van het uitgeperste druivensap te voorzien, versch brood te bakken en alles te gebruiken, wat men nuttigt in de abdij waaronder hij behoort.

Wie tot hoogen trap van heiligheid wil klimmen, wordt kluizenaar. Wel vindt men de grotten die deze asceten tot woning verstrekken op de bekoorlijkste plekjes, in de nabijheid van ruischende watervallen en in het dichte, schaduwrijke woud, maar zij zijn verstoken van het genot, hetwelk tuin en gaarde, keuken en kelder nog opleveren voor den anachoreet. Onderscheidene kluizen, om eene gemeenschappelijke kerk gelegen, vormen eene gemeente. De voornaamste kluizenaarsdorpen zijn Kerasia, Kapsokalyvia (de warme hutten) en Hagia Anna (de heilige Anna) die op de steile helling van den Athoskegel zijn gesticht en tot het klooster Laura behooren.

In de 20 kloosters bevinden zich ongeveer 2000 monniken, maar de helft van dit aantal houdt in de vier grootste - Ywiron (zie foto), Laura, Vatopaedi en Heroposamos - zijn verblijf. De berg Athos met zijn kloosters heeft een bewogen geschiedenis gehad, te lang om hier te vermelden.

Geruimen tijd was de berg Athos in de middeleeuwen de zetel der Grieksche wetenschap. De boekerijen der kloosters werden in die dagen voorzien van hoogst merkwaardige handschriften die er ook nu nog een kostbaren schat uitmaken. Vooral heeft men er handschriften van Bijbelboeken en van de werken der Kerkvaders en meermalen hebben letterkundigen uit het Westen zich de reis derwaarts en 't verblijf in de kloosters getroost om hunne weetgierigheid te bevredigen. Ook vindt men er merkwaardige schilderijen in Christelijk-Byzantijnschen stijl, vooral in de kloosters Hagia Laura en Vatipaedi. Die kunstgewrochten zijn zeer oud en worden aan Michael Panselinos toegeschreven.

Sedert de maand Februari 1882 zijn de kloosters op den berg Athos door middel van telegraafdraden met Salonika verbonden.
Thans is er meermalen spraak geweest het onafhankelijk staatje in te lijven. Daar echter de vredesonderhandelingen nog weinig gevorderd zijn, is het moeilijk iets positiefs omtrent de kwestie mede te deelen.


(1) Mogelijk moest hier 'bevindt' o.i.d. staan
(2) 'negenhonderd' is ook een mogelijkheid

Bron: Pros Robaer

donderdag 19 april 2012

135 - DE AGION OROS EN PAUL ROBERT

Journalist Paul Robert wandelde vorig jaar over de Heilige Berg Athos. In onderstaande publicaties bericht hij daarover. Anders dan de titels doen vermoeden is de aandacht niet alleen gericht op de afwezigheid van vrouwen. In Het Financieele Dagblad (17-09-2011, pp 50-52) stond onderstaand artikel: 
Geen vrouwen, alleen Maria

Uit het reismagazine Flower Power Travel, winternummer, 2011, pp 86-91:
Verboden voor vrouwen!

In Het Beste van april 2012, pp 66-73, schrijft Robert ook over 'Athos, berg van de monniken'.

Zie ook: 123 - Paul Robert, Chalkidikí en de Heilige Berg Athos
              122 - Nederlandse fotograaf Paul Robert op de berg Athos

donderdag 12 april 2012

130 - GROTE DONDERDAG, WITTE DONDERDAG/Η ΜΕΓΑΛΗ ΠΕΜΠΤΗ

                                              Het Laatste Avondmaal/Ό Δείπνος ΄Ο Μυστικός

Vandaag is het Grote Donderdag (Grieks: Μεγάλη Πέμπτη/Megáli Pémpti), Witte Donderdag. We vieren de instelling van het Avondmaal (Grieks: Ό Μυστικός Δείπνος). Bij Johannes de Evangelist, 13,31-18,1 lezen we het verhaal.

In de kellí van de Heilige Ioannis de Theoloog, in Kerasiá, is het te zien en te horen:



dinsdag 10 april 2012

129 - AGION OROS OP DE GRIEKSE TV MEGA

Op orthodoxe Palmzondag (8 april j.l.) zond het Griekse televisiekanaal MEGA, onder de titel Smaken, geuren, bekentenissen in de Tuin van de Panagía, een reportage uit over het vierdaagse bezoek van Stávros Theodorákis aan de Heilige Berg. Theodorákis is het gezicht van het programma Πρωταγωνιστές (Protagonistés/Hoofdrolspelers).
Op internet leverde de uitzending al direct de nodige discussie op vanwege de keuze van de (achtergrond)muziek en de vragen naar eten en drinken die de journalist stelde. Deze presentatie werd hem niet door iedereen in dank afgenomen.
Dat neemt niet weg, dat de film mooie beelden van herkenning kan bieden (de taal is Grieks zonder ondertiteling natuurlijk): I. Skíti Profítis Ilías, met v Filímon, de eetzaal in I.M. Símonos Pétras of  v Epifánios, bekend van het Athos Kookboek.

128 - DE GROTE WEEK/H ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ: HET LIJDEN

Het Lijdensverhaal door de hand van schilder-monnik Theofánis de Kretenzer (16e eeuw), muurschilderingen te zien in het Heilige Klooster Stavronikíta, Agion Oros.

                                                              Voetwassing/Ο Νιπτήρ

                                               Het Laatste Avondmaal/Ο Μυστικός Δείπνος

                                       In de tuin van Gethsemani/Στον κήπο της Γεθσημανή

                                                       Judas verraadt Jezus/Η Προδοσία

                                            Ontkenning door Petrus/Η Άρνησις του Πέτρου

                                              Jezus voor Pilatus/Η Απόνιψις του Πιλάτου

                                                                 Het oordeel/Η Κρίση

                                                        Jezus wordt bespot/Ο Εμπαιγμός

 Golgotha/Ο Γολγοθάς

                                                            De Kruisiging/Η Σταύρωση

                                                         De Kruisafname/Αποκαθήλωση

                                              Klaagzang bij het graf/Ο Επιτάφιος Θρήνος


Bron: Myriobiblos

maandag 9 april 2012

127 - GROTE WEEK IN I.M. VATOPEDÍOU/Ι.Μ. ΒΑΤΟΠΑΙΔΊΟΥ

Het is vandaag Grote Maandag, het begin van de Grote Week. Hier een impressie in beeld en geluid (2009?) van I.M. Vatopedíou:

zondag 8 april 2012

126 - NIEUW GEBOUW VOOR POLITIE OP ATHOS

Zondag 8 april, wanneer het op de 'Agion 'Oros Palmzondag is, krijgt de politie in Kariés een nieuw onderkomen. Het gerenoveerde gebouw bevindt zich vlakbij het oude bureau. De gouverneur van de Heilige Berg, Arístos Kasmíroglou, had in een nota gepleit voor een opwaardering van de politiedienst. De behoefte om de kloosters en de kloosterschatten een betere bescherming te bieden vroeg hierom.


Zo'n honderd jaar was de politie in Kariés in dit gebouw gehuisvest. Via de zij- en achter kant en een smalle trap was de politie op de eerste verdieping bereikbaar.

Dank/ευχαριστώ Γιάννη

zaterdag 7 april 2012

125 - PALMZONDAG, INTOCHT VAN DE HEER IN JERUZALEM/Η ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΒΑΙΩΝ

Palmzondag/Η Βαΐοφόρος
                                            (Theofánis de Kretenzer, I.M. Stavronikíta, 1546)

Intocht des Heren in Jeruzalem, Palmzondag (Grieks: Κυριακή των Βαΐων). Het is het begin van de Grote Week en we vieren de blijde Intocht van Jezus in Jeruzalem. Bij de Evangelist Johannes, 12,1-18, lezen we een mooie beschrijving, waarbij ook de net verrezen Lazarus een rol speelt.

Palmzondag/Η Βαΐοφόρος
(Atelier van monnik-schilder Dionísios van Fournás/'ἱερομονάχου Διονυσίου τοῦ ἐκ Φουρνᾶ,
Skíti Kafsokalívia, 1e helft, achttiende eeuw)

vrijdag 6 april 2012

124 - LAZARUS-ZATERDAG/ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟ ΤΟΥ ΛΑΖΑΡΟΥ

De Verrijzenis van Lazarus/Η ΄Εγερσις του Λαζάρου

Als een belofte van de gemeenschappelijke Opstanding hebt Gij 
voor Uw Lijden Lazarus uit de doden opgewekt, o Christus God, 
en daarom mogen wij, evenals de kinderen, de symbolen dragen 
der zegepraal en tot U roepen als Overwinnaar van de dood: 
Hosanna in den hoge, gezegend Hij die komt
 in de Naam des Heren (Apolitíkion, toon 1). 

Arch. vader Nikódimos Kavarnós zingt dit troparion in het Grieks: (Τὴν κοινὴν Ἀνάστασιν πρὸ τοῦ σοῦ πάθους πιστούμενος, ἐκ νεκρῶν ἤγειρας τὸν Λάζαρον Χριστὲ ὁ Θεός· ὅθεν καὶ ἡμεῖς ὡς οἱ παῖδες, τὰ τῆς νίκης σύμβολα φέροντες, σοὶ τῷ νικητῇ τοῦ θανάτου βοῶμεν· Ὠσαννὰ ἐν τοῖς ὑψίστοις, εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος, ἐν ὀνόματι Κυρίου.)

De zaterdag voor het begin van de Grote Week (Μεγάλη Εβδομάδα/Megáli Evdomáda) is de Zaterdag van Lazarus, gewijd aan de Verrijzenis van Lazarus. Het verhaal over de opwekking uit de dood is te lezen bij de Evangelist Johannes, 11, 1-45

donderdag 5 april 2012

123 - PAUL ROBERT, CHALKIDIKI EN DE HEILIGE BERG ATHOS

'In de Noord-Griekse regio Chalkidikí draait alles om de nabijheid van de Heilige Berg Athos. Winkels vol ikonen en andere reli-souvenirs vechten om de aandacht van meest Griekse toeristen. Nederlandse toeristen komen nog nauwelijks in deze schitterende streek.'

Paul Robert kwam na dertig jaar terug op de Heilige Berg en publiceerde een informatieve indruk in: VakantieMagazine 2011, pp 34-38.

Chalkidiki en de Heilige Berg

woensdag 4 april 2012

122 - NEDERLANDSE FOTOGRAAF PAUL ROBERT OP DE BERG ATHOS

(I.M. Panteleímonos, gezien vanaf zee, ca. 1915)
De Nederlandse foto-journalist Paul Robert (1955) werkt voor diverse Nederlandse en internationale tijdschriften. Hij schrijft reisverhalen voor een breed publiek. In 1982, tijdens een van zijn eerste bezoeken aan de Heilige Berg Athos, stuitte hij op een verlaten fotostudio van I.M. Panteleímonos. Hij vond onder meer zo'n honderd gave zwart/witte glasnegatieven. Hij nam ze mee naar Amsterdam.

Maar inmiddels heeft I.M. Símonos Pétras een project dat zich richt op het verzamelen van historisch fotomateriaal. De negatieven die Paul Robert vond zullen spoedig naar huis terugkeren. Meer foto's en het begeleidende verhaal publiceerde Robert in La Lettre de la Photographie.com van 17 september 2011, maar eerder al in Plaatwerk, september 1986.

                                                     I.M. Panteleímonos, vanuit zee 2011

                                                                   Russische pelgrim

                                                          Twee monniken in hun kellí
 .

 Monnik die poseert met een rol perkament (verwijst naar wijheid)









                                                                                                                         Monniken te paard. De fotograaf is waarschijnlijk afgestapt


Ook aan andere artikelen van Paul Robert zal ik met zijn toestemming aandacht besteden. Zie ook zijn website: Paul Robert.

zondag 1 april 2012

121 - 'OPSTANDING VÓÓR DE OPSTANDING' GERONTAS EFRÉM WEER THUIS

Zoals bericht, zie nr 118, is gérontas Efrém donderdag uit de gevangenis in Athene vrijgelaten. De broederschap van I.M. Vatopedíou ontving zijn geestelijk leider vrijdagavond (31 maart) met grote blijdschap. Ook waren er vele pelgrims aanwezig. Onder de kop 'Opstanding vóór de opstanding' publiceerde pemptousía foto's van het onthaal. Hieronder een kleine impressie:





















.

donderdag 29 maart 2012

119 - PORTRETTEN VAN ATHOS MONNIKEN


Athos Prosopography, onder redactie van priester-monnik Ioustínos en Antónios Vasiliádis, is een prachtige site met historische portretten in zwart/wit van monniken van de Ágion Óros. De site is - natuurlijk - in het Grieks, maar de foto's spreken voor zich.

Zoals die van de Heilige Silouan (1866-1938), met zijn leerling Sofróny (Zacharov). De foto dateert uit september 1933 (Άγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης en Σωφρόνιος Σαχάροφ). De foto hieronder is uit 1937.
Silouan werd in 1988 door de Orthodoxe Kerk heilig verklaard. De muurschildering is een detail uit de I. Kellí Maroudá (Dank/ευχαριστώ Γιάννη)

118 - ABT EFREM WEER VRIJ


Archimandriet Efrém, is vandaag op borgtocht van 300.000 euro vrijgelaten uit de Koridallósgevangenis. De igoúmenos (abt) van I.M. Vatopedíou zat sinds 28 december 2011 vast. Hij mag het land (en zijn klooster) niet uit en hij moet zich regelmatig op het politiebureau melden.
 
Zie ook: nr 91

zondag 25 maart 2012

117- ATHOS: ONBEREIKBAAR.....

Journalist en Griekenlandkenner Frederiek Lommen schreef op haar weblog Ander Griekenland over

Een voor vrouwen ontoegankelijk stukje Europa


Verder dan hier mag ik niet. Ik sta voor een grote muur, met daarop een hek. Verschillende borden maken duidelijk dat de rest van het schiereiland waarop ik me bevind, verboden terrein is. Er hangt een in rood en wit uitgevoerd stop-bord. Daarnaast een groot bord waarop in verschillende talen staat vermeld dat het betreden van het gebied achter de muur verboden is en dat overtreders van deze regel zullen worden vervolgd. Ook staat er een zwart met geel bord waarop een grote zwarte adelaar prijkt en de 3 belangrijkste regels iets specifieker worden uitgelegd. Eén: het gebied achter de muur is verboden voor mensen zonder vergunning. Twee: het is niet toegankelijk voor vrouwen. Drie: toegang tot het gebied (voor hen die geen vrouw zijn en die een vergunning hebben) is alleen mogelijk via het dorp Ouranoupolis.

zaterdag 24 maart 2012

116 - DE VERKONDIGING AAN DE MOEDER GODS/Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΌΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ




De Verkondiging aan de Moeder Gods/Ο Ευαγγελισμός
(Theofánis de Kretenzer, I.M. Stavronikíta, 1546)

Op 25 maart, de vierde zondag van de Grote Vasten, vieren we de Verkondiging aan de Moeder Gods. Op de 'Agion 'Oros wordt dit feest op 7 april gevierd. Het is het feest van de aankondiging aan Maria van de geboorte van haar Zoon Jezus. Bij de evangelist Lukas, 1, 24-38 lezen we hoe de Aartsengel Gabriël/Αρχάγγελος Γαβριήλ Maria in haar huis in Nazareth bezocht en Gods boodschap overbracht, dat zij de uitverkoren vrouw was.

25 Maart wordt in Griekenland ook gevierd als nationale feestdag ter herdenking van het begin van de opstand tegen de Turken in 1821.

maandag 19 maart 2012

115 - AGION OROS IN DE NEDERLANDSE MODERNE KUNST

                                               Agion Oros (1966), olie op doek, 90x120 cm

Dit schilderij is gemaakt door Willem 'Wim' Bosma (1902-1985). Hij schilderde in de constructief- expressionistische trant van de Nieuwe Haagse School (1945-1960).

zaterdag 17 maart 2012

114 - DERDE ZONDAG VAN DE VASTEN, ZONDAG VAN DE KRUISVERERING/Η ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΣΤΑΥΡΟΠΡΟΣΚΥΝΗΣΕΩΣ

Kruis van de ikonostasis/Σταυρός τέμπλου
(Theofánis de Kretenzer, I.M. Stavronikíta, 1546)

Derde zondag van de Grote Vasten: Kruisverering/ Σταυροπροσκύνησις. In het synaxarion lezen we: Op deze zondag, de derde zondag van de Vasten, vieren we de verering van het kostbaar en levenschenkend Kruis, en wel om deze reden: omdat we in de veertig dagen dat we vasten, onszelf in zekere zin kruisigen… en als wij ons dan bitter voelen en moedeloos en falend, wordt ons het levenschenkend Kruis getoond om ons te verkwikken en ons nieuw vertrouwen te geven, om ons het Lijden van onze Heer in herinnering te brengen en ons te vertroosten…

Evangelie: Markus 8, 34-9,1