266 - ATHOS-IKONEN IN PROPOULI, EILAND LIMNOS/ΠΡΟΠΟΥΛΙ, Ν. ΛΗΜΝΟΣ, DEEL 3/3

In heel wat dorpen op Limnos zijn locaties die een Athos-verleden hebben. Voor mij is dat verleden het meest tastbaar in Propoúli. En wel in de, eerder vermelde, vier Athos-ikonen. Deze kostbare ikonen werden tot rond 1990 buiten Propoúli bewaard in het kerkje van Panagía Trígi. Uit veiligheidsoverwegingen zijn ze naar het centrum van Propoúli overgebracht, waar speciaal voor hen een kerkje werd gebouwd. 

Tegelijkertijd begon er een jarenlange juridisch geschil met I.M. Símonos Pétras, dat aanspraak maakte op de religieuze kostbaarheden. Uiteindelijk is er een overeenkomst gekomen, zo vertelde de uit Australië teruggekeerde Griek mij, en mochten de ikonen in Propoúli blijven. Eén keer per jaar, op 15 augustus, mogen de Athosmonniken ze wel naar hun kloostergoed overbrengen voor de viering.

De Moeder Godsikoon is een Panagía Odigítria (Zij die de Weg wijst), bijgenaamd Trígi. Opvallend vind ik hier wel het witte bovenkleed van de Moeder Gods, met slechts een roze/rode/purperen belijning en het blauwe onderkleed van het Christuskind. Aan de andere kant van de Koninklijke Deuren hangt een Christus Pantokratorikoon:

Ook hier valt de witte kleur met slechts een roze/rode/purperen belijning op. Helemaal rechts hangt de Ontslaping van de Moeder Gods. 

Aan de linkerkant hangt een ikoon van de stichter van het Símonos Pétrasklooster, de Heilige Símon de Myronvloeiende (Grieks: Ο Άγιος Σίμων ο Mυροβλύτης/Ajos Símon o Mirovlítis) en de Heilige Maria van Magdala/Magdalena (Grieks: Η Αγία Μαρία η Μαγδαλήνη). Samen dragen ze het klooster. De laatste wordt als tweede stichter van het klooster beschouwd. De monniken bewaren haar linkerhand als relikwie. 

Alle vier de ikonen dateren uit de 14e/15e eeuw. Ze brengen Agion Oros weer heel dichtbij.

Zie ook: Athos-ikonen in Propoúli, deel 1
             Athos-ikonen in Propoúli, deel 2
Dank Jan Verdonk.
                                                                                                                               Foto's Vasílis

265 - ATHOS-IKONEN IN PROPOULI, EILAND LIMNOS/ΠΡΟΠΟΥΛΙ, N. ΛΗΜΝΟΣ, DEEL 2/3

Behalve I.M. Símonos Pétras hebben meer Athoskloosters sedert de Byzantijnse tijd veel land op Limnos in eigendom gehad. De streek van Propoúli wordt vermeld in volkstellingsdocumenten van I.M. Dionisíou (1425). En dicht bij Trígi meldt ook I.M. Megístis Lávras bezittingen: een metóchi met warmwater bronnen, Ρύαξ το Χλίον Νερόν (De Lauwwarme Water Beek) genaamd (1304).

Op een kaart uit 1588 is de nauwe band tussen Limnos en Athos cartografisch wel iets te nauw weergegeven. Het is bijna symbolisch, want de lokale bevolking lijkt van de relatie toch wel de vruchten te hebben geplukt, zo valt uit kloosterdocumenten af te leiden.   

In de Osmaanse tijd (vanaf 1479) behielden de kloosters aanvankelijk hun bezittingen, maar in de negentiende eeuw zijn velen hun metóchia met landerijen toch kwijt geraakt. In 1924 werd veel grond onteigend en verdeeld onder de vluchtelingen uit Klein-Azië (Turkije). 

Het kerkje van de Panagía Trígi werd, evenals de ikonen, niet onteigend en bleef eigendom van I.M. Símonos Pétras. Het is het enige overblijfsel van het metóchi Trígi. Van het oorsronkelijke kerkje is, zoals gezegd, niets meer over. In de moderne plaatsvervanger zien we drie oude ikonen.  

Vanaf de linkerkant: de Moeder Gods Odigítria, bijgenaamd Panagía tis Trígis (Παναγία της Τρύγης), Christus Pantokrator en de Ontslaping van de Moeder Gods.

Zie ook: Athos-ikonen in Propoúli, deel 1
Bron Kaart: Athosmaplibrary
                                                                                                                                       Foto's Vasílis

264 - ATHOS-IKONEN IN PROPOULI, EILAND LIMNOS/ΠΡΟΠΟΥΛΙ, N. ΛΗΜΝΟΣ, DEEL 1/3

Waarom zou je, als je op het eiland Limnos bent, het piepkleine dorp in het noorden, Propoúli, bezoeken? Dat is een goede vraag als je niet weet, dat daar vier echte Athos-ikonen te zien zijn. Als je het wel weet, dan spreekt het antwoord voor zich.

En die ikonen zijn wel zevenhonderd jaar oud volgens de Griek, die jarenlang in Australië heeft gewoond, die nu één van de ongeveer vijftig inwoners van Propoúli is en die mij zeer behulpzaam was bij het openen van het kerkje waar de ikonen worden bewaard. 

Het kerkje, gewijd aan de Ontslaping van de Moeder Gods (Grieks: Η Κοίμησις της Θεοτόκου/I Kímisis tis Theotókou) werd begin deze eeuw speciaal voor de ikonen gebouwd. De ikonen zijn afkomstig uit het noordelijk gelegen oude kloostergoed (metóchi/μετόχι) van I.M. Símonos Pétras, Panagía Trígi (Τρύγη). 

In die regio staat nu een nieuw Kímisiskerkje met nog drie oude ikonen, waaronder ook één van de Panagía Trígi. Aan het verleden doet verder slechts een oude inscriptie denken, die verwijst naar een renovatiefase in 1706, en wat muurresten.

Ieder jaar wordt er op 15 augustus het feest van de Moeder Gods gevierd. De ikonen van Propoúli worden dan voor een dienst die de gehele nacht duurt (agripnía/αγρυπνία) naar Trígi overgebracht.

                                                                                             Foto's Vasílis

122 - NEDERLANDSE FOTOGRAAF PAUL ROBERT OP DE BERG ATHOS

(I.M. Panteleímonos, gezien vanaf zee, ca. 1915)

De Nederlandse foto-journalist Paul Robert (1955) werkt voor diverse Nederlandse en internationale tijdschriften. Hij schrijft reisverhalen voor een breed publiek. In 1982, tijdens een van zijn eerste bezoeken aan de Heilige Berg Athos, stuitte hij op een verlaten fotostudio van I.M. Panteleímonos. Hij vond onder meer zo'n honderd gave zwart/witte glasnegatieven. Hij nam ze mee naar Amsterdam.

Maar inmiddels heeft I.M. Símonos Pétras een project dat zich richt op het verzamelen van historisch fotomateriaal. De negatieven die Paul Robert vond zullen spoedig naar huis terugkeren. Meer foto's en het begeleidende verhaal publiceerde Robert in La Lettre de la Photographie.com van 17 september 2011, maar eerder al in Plaatwerk, september 1986.

                                                     I.M. Panteleímonos, vanuit zee 2011

                                                                   Russische pelgrim

                                                          Twee monniken in hun kellí
 .

 Monnik die poseert met een rol perkament (verwijst naar wijheid)









                                                                                                                         Monniken te paard. De fotograaf is waarschijnlijk afgestapt

Ook aan andere artikelen van Paul Robert zal ik met zijn toestemming aandacht besteden. Zie ook zijn website: Paul Robert.

74 - ÉÉN GRIEK EN VIER NEDERLANDERS OP DE AGION OROS

Samen met Tákis Panagópoulos brachten vier van zijn Nederlandse familieleden in juni 2011 een bezoek aan de Agion Oros. De pelgrims maakten daarvan een filmimpressie die bij iedere Athosganger het gevoel over het wandelen via de monopátia naar een klooster doet herleven. Gemiddeld wandelden ze zo'n vijf uur per dag. Daarop ligt ook de nadruk van de beelden.




Zie ook hier

70 - HET HEILIGE KLOOSTER SIMONOS PETRAS/Ι.Μ.ΣΙΜΩΝΟΣ ΠΕΤΡΑΣ

Heilige Klooster Símonos Pétras/Ι.Μ. Σίμωνος Πέτρας

De website Athos Memory biedt heel veel waardevolle afbeeldingen over de Agion Oros. Over I.M. Símonos Pétras is veel te vinden. Wie een digitale rondleiding met behulp van de muis wil hebben, vindt hier veel moois. Bekijk het klooster, van binnen en van buiten, druk hier.

57 - AGION OROS/ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ (ATHOS) IN TEKENINGEN (4/4)

Een week wandelen en tekenen op de Heilige Berg Athos, Maarten Ruijters in augustus 1975.

I.M. Agíou Panteleímonos

I.M. Karakálou

I.M. Dionisíou

I.M. Dionisíou

I.M. Símonos Pétras