218 - VROEGE AFBEELDINGEN VAN AGION OROS

Afbeeldingen uit vroege tijden vind ik altijd interessant. Níkos heeft op zijn site Doumbia Halkidikis Greece een aantal vroege afbeeldingen van Athos geplaatst, die afkomstig zijn uit oude boeken van de Nationale Bibliotheek van Frankrijk. Ik plaats hier een paar tekeningen, op genoemde site staan er meer.

                      

                  15e eeuw                                                        

 16e eeuw

                                                                            1466

17e eeuw

Bron: Bibliothèque National de France

217 - HET HEILIGE KLOOSTER KONSTAMONITOU/Ι.Μ. ΚΩΝΣΤΑΜΟΝΊΤΟΥ (3/3)

Tegen de linker zuil hangt de wonderdoende ikoon van de Panagía Odigítria (97x71 cm), een geschenk van weldoenster keizerin Anna (Filanthropiní/Menslievende), van Servië (1360).

Een, derde, belangrijke ikoon is die van de Moeder Gods Antifonítria (Grieks: Αντιφωνήτρια/Antifonítria). De ikoon bevindt zich ook in het katholikon, en wel op de zuil achter de bisschopstroon (afbeeldingen hieronder).

Over haar wordt het volgende verhaal verteld, daterend uit 1020. Aan de vooravond van het feest van de reliquien van de beschermheilige, de Heilige eerste martelaar Stéfanos, was er in het klooster een groot te kort aan olie. Na smeekbeden tot de Panagía door de verantwoordelijke monnik (Grieks: δοχειάρης/dochiáris) werd een groot olievat dat onder de ikoon stond op wonderbaarlijke wijze met olie gevuld. En ook andere vaten bleken gevuld met olie. 

Dat vat staat nog steeds op zijn plek in de kelder. (Een gelijksoortig verhaal is verbonden aan de ikoon Geróntissa van I.M. Pantokrátoros.) Waarom de ikoon de naam Antifonítria draagt is niet geheel duidelijk. Misschien is er verband met de antífoon, een liturgische zang of tekst.

Athosreiziger Hans Overduin meldde over de betekenis van Antifonítria het volgende: De ikoon Panagia Antifonitria heeft niets met de bekende liturgische zangvorm te maken.We hebben hier te maken met een 'sprekende ikoon'. Het werkwoord dat bij het adjectief antifonitria hoort kan vertaald worden met 'antwoorden, reageren op' en 'luid praten/roepen tegen'. Je kunt Antifonitria dus vertalen met 'zij die je roept' of  'zij die je antwoordt'. In het geval van de ikoon in Konstamonítou heeft de ikoon/de Panagia dus gereageerd met er voor te zorgen dat het betreffende vat weer met olie gevuld werd.

Hij had ook nog een aanvulling:

Er is nog een Panagía Antifonítria op 

de Agion  Oros en die bevindt zich in 

Vatopédi. Het betreft hier een 'ingelijst'

stuk fresco dat zich bevindt in het 

mesonyktiko. De legende verhaalt, dat,

toen de dochter van Theodosius

(welke Theodosius weet ik niet) het

klooster bezocht, zij een stem vanaf 

het frescogedeelte hoorde die haar de 

verdere toegang verbood, omdat zij 

het abaton genegeerd had. 

(Foto rechts)

In I.M. Konstamonítou leven en bidden ongeveer 50 monnniken.

3D werk van het katholikón:

Bron: Markos Mazarakis

Zie ook: 199 - Het Heilige Klooster Konstamonítou/Ι.Μ. Κωνσταμονίτου (1/3)
              216- Het Heilige Klooster Konstamonítou/Ι.Μ. Κωνσταμονίτου (2/3)

216 - HET HEILIGE KLOOSTER KONSTAMONITOU/Ι.Μ. ΚΩΝΣΤΑΜΟΝΊΤΟΥ (2/3)

Het Heilige Klooster Konstamonítou heeft zijn hoofdingang in de zuidvleugel. In de poorttoren bevindt zich de kapel van de Panagía Portaïtissa, waarvan de koepel (Grieks: τρούλλος/ troellos) op de foto te zien is. 

Toen ik de poort doorliep, viel me direct het massieve katholikon op. Het neemt het grootste gedeelte van de binnenhof in beslag. Voor mijn gevoel bleef er nog maar weinig ruimte over, ook bijvoorbeeld tot de cellen van de monniken in de oostvleugel (foto hieronder, links de apsis). 

De kerk is gewijd aan de eerste christelijke martelaar de Heilige Stéfanos. Deze is, zoals gezegd, de beschermheilige van het klooster. Zijn ikoon bevindt zich in zijn heiligdom op de zuidelijke zuil (rechts op de foto) vóór de geweldige marmeren ikonostásis. 

De ikoon van de Heilige Stéfanos (120x70 cm) dateert vermoedelijk uit de achtste eeuw. Ze kwam volgens de traditie naar de Agion Oros vanuit Jeruzalem, in de tijd van het Ikonoklasme. Ze vertoont brandsporen op het onderste gedeelte en een barst in het linker oog van de Heilige. Tegenwoordig is de ikoon bedekt met een zilveren riza (Grieks: πουκάμισο/poekámiso) (1864).

Zie ook:  Het Heilige Klooster Konstamonítou/Ι.Μ. Κωνσταμονίτου (1/3)

215 - THEOFANEIA IN I.M. IVIRON/IΒΗΡΩΝ: BEWEGENDE OLIELAMP (ΚΑΝΤΗΛΙ)

Noch het slechte weer, noch de wegblokkades, hebben verhinderd, dat pelgrims de Theofáneia op de Agion Oros, en speciaal in I.M. Ivíron, met de monniken hebben meegevierd. In deze ideale spirituele omgeving beleefden de monniken en de pelgrims, tijdens de Wijding van de wateren, zo schrijft Romféa, één van de vele wonderen van de Panagía.

In de hoofdkerk van het klooster begon de zilveren olielamp (Grieks: το καντήλι/to kandíli), die ongeveer 3,5 kilo weegt, te bewegen. Zie film hierboven. Volgens de traditie van het klooster is dat een vreugdevolle gebeurtenis. Geronda Máximos Ivirítis, die ook Proto-epistátis is, vertelt dat de lamp de wetten van de zwaartekracht tart en in drie richtingen beweegt.

Vader Máximos heeft ook archiefonderzoek naar de lamp gedaan. Hij vertelt, dat vier jaar geleden, tijdens de Theofáneia bij de zee, het houten kruis in het water verloren raakte door de sterke golven. De monniken waren er zeer bedroefd over. Maar een paar maanden later bracht een visser van het eiland Thásos het kruis terug naar klooster. Hij zei, dat hij tijdens het vissen een inktvis die het kruis vasthield had gevangen. En omdat de naam ΙΒΗΡΩΝ erop stond bracht hij het terug.

214 - AGION OROS ACTUEEL

Het bijwonen van de Waterwijding zal sommige pelgrims deze dag niet gemakkelijk zijn gevallen.  Boze inwoners van Ierissós en dorpen in de buurt blokkeren al sinds vrijdagochtend vroeg de weg van Thessaloníki naar Ouranoúpoli. Ter hoogte van Tripití is de weg geblokkeerd. Vanwege het slechte weer is het aantal pelgrims echter minder dan verwacht, zodat de spanningen minder snel opliepen. 

De bewoners protesteren tegen plannen van de regering en de maatschappij Grieks Goud om goud te delven in het ongerepte bos van het Kákkavosgebergte. Ook zijn ze bang voor vernietiging van hun natuurlijke (dorps)omgeving. (Zie voor achtergrond informatie Trouw: Griekse vergunningen gaan als warme broodjes, druk hier.)

Vandaag bleek evenwel, dat vooral de Agion Orosbezoekers werden tegengehouden. De demonstranten wilden een gesprek, maar weigerden de blokkade op te heffen. (Foto: 'Velen houden van goud, maar niemand van kanker') De blokkade had juist ook te maken met de ontdekking dat I.M. Ivíron van plan zou zijn haar bossen te verkopen aan aan ontwikkelingsmaatschappij in Skouriés.

Dank/ευχαριστώ Γιάννη: Agioritikés Mnimés

213 - DE THEOFÁNEIA, DE WATERWIJDING, OP DE AGION OROS

 De Doop/Η Βάπτιση (Theofánis de Kretenzer, I.M. Stavronikíta, 1546)

Vandaag, 19/6 januari, wordt op de Agion Oros het feest van de Theofáneia met de waterwijding gevierd. Het is het feest van het Licht (Τα Φώτα/ta Fóta) en de herdenking van de Doop van Jezus, door Ιωάννης ο Πρόδρομος/ Ioannis de Voorloper, in de Jordaan. Jezus openbaarde zich hier voor het eerst als de Zoon van God.

Onderstaande foto's zijn afkomstig van de Waterwijding vandaag in Esfigménou (nieuw). Deze broederschap plaatst op haar site snel foto's: 

212 - NIEUWJAAR/ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑ IN KARIES, ATHOS

Net zoals bestuurders bij ons, zo houdt ook de regering van de Agion Oros een nieuwjaarsontvangst. De Heilige Administratie (Grieks: Ιερά Επιστασία/Jerá Epistasía) ontving daarom op 14/1 januari monniken in de hoofdstad Kariés. Eerst werd de Goddelijke Litourgía van de Heilig Vasíleios gevierd in de Protátonkerk en vervolgens sneedt Proto-epistátis archimandriet Máximos Ivirítis de (Agio)vasilópita, het traditionele nieuwjaarsgebak, aan.

In zijn toespraak deed de Proto-epistatis een beroep op de genade van Panagía Áxion Estín om kracht voor de gehele wereld en voor de Agioriten om standvastig te blijven in hun moeilijke strijd, want, zoals hij zei, zonder Haar genade en bescherming is het voor een monnik onmogelijk een millimeter verder te komen in zijn geestelijke strijd. 

Bron: Lavaron