Woord vooraf

Een blog over de Agion Oros (Athos), de Tuin van de Moeder Gods, het spirituele centrum van het oosters-orthodoxe christendom.
En dus ook over kloosters, pelgrimeren en ikonen. (Tekst in geel bevat een link)
Zie ook de Facebookpagina Vrienden van de Heilige Berg Athos (Άγιον Όρος)



donderdag 20 april 2017

615 - MAANDAG VAN PASCHA/ΠΑΣΧΑ, KARIES, LITANIA VAN DE IKOON AXION ESTIN

Maandag van Pascha is de dag van de litanía van de ikoon Axion Estín, de dag van de kellioten. De ikoon gaat in een drie uur durende processie door de omgeving van Kariés. Met mijn fototoestel filmde ik een indruk van die stoet:



De volgende dag moest ik weer terug 'de wereld' in vol met mooie  gedachten en herinneringen. Tijdens de Grote Week bedacht ik dat ik misschien wel de enige Nederlander in deze periode op Athos was. Echter:

Op de ferryboot op weg naar Ouranoúpoli hoorde ik bij toeval onmiskenbaar Nederlandse klanken tussen al de Griekse en Slavische geluiden. Twee jongemannen bespraken op een bank de afgelopen paar dagen. Ze bleken met hun vader een bijzondere tijd op Athos te hebben doorgebracht, een tijd waarvan ze vooraf geen enkel idee hadden. Hun vader had in zijn jeugd in de jaren zeventig ooit een nieuwsgierig bezoek aan de Berg gebracht. Hij had zijn zoons nu weten over te halen met hem een (nieuw) bezoek te brengen, en wel met Pasen. De Paasnacht maakten ze mee in I.M. Dionisíou, en ze wandelden naar I.M. Megístis Lávras. Met deze drie Nederlanders van protestantse oorsprong had ik een bijzondere en aangename gedachtenwisseling. De vaartijd ging zo snel voorbij, dat de aankomst in de haven ons gesprek abrupt beëindigde.

zondag 16 april 2017

614 - PASEN/Η ΠΑΣΧΑ, DE OPSTANDING/Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ

De Opstanding/Η Ανάσταση
(Theofánis de Kretenzer, I.M. Stavronikíta, 1546)




Christus is verrezen/Χριστός Ανέστη!



Χριστός ανέστη εκ νεκρών    Christós anésti ek nekrón,
θανάτω θάνατον πατήσας      thanáto thánaton patísas
και τοις εν τοις μνήμασι        kè tis en tis mnímasi
ζωήν χαρισάμενος!                zοïn charisámenos

Christus is opgestaan uit de doden
de dood vertredend met zijn dood
en aan hen in het graf
schonk Hij het leven!

Pasen
Ik wilde wel ik kon
een versje maken dat
ik aan uw oor zou hangen
en gij hoort dan gezangen
in een abdij vol zon
en reuk van 't wierookvat.

'T is Pasen
en misschien
als ik Goddank voordien
de dagen van dat feest
in Hellas ben geweest
hoort gij in uw oorringen
Athos' monniken zingen
't orthodox horologion.

Ik wilde dat ik het kon.

Dichter-wandelaar Hubert van Herreweghen (1920-2016)

zaterdag 15 april 2017

613 - GROTE ZATERDAG/TO ΜΕΓΑΛO ΣΑΒΒΑΤΟ


Grote Zaterdag is de laatste dag van de Grote week. Hij is gewijd aan de Nederdaling van Jezus in de hel/Hades. Terwijl Zijn lichaam in het graf lag, daalde Zijn ziel tijdelijk af naar de Hades om aan de doden Zijn Woord te brengen.

Grote Vrijdagavond, in de nacht naar Grote Zaterdag, vindt de Kruisafname plaats. De monniken vervangen het eerder geplaatste Kruis door een geborduurde doek (Grieks: Επιτάφιον/Epitáfion), symbool van de graflegging van Jezus. In de vroege ochtenduren dragen de monniken het Epitáfion in een processie al biddend rond de kloosterkerk. Tot slot gaan de monniken en de aanwezige pelgrims onder het Epitáfion door de kerk weer binnen. (I.M. Stavronikíta, 14/15 eeuw, 91,5x113 cm)

De Klaagliederen (Grieks: Τα Εγκώμια/Ta Engkómia) van de vrouwen bij het graf worden gezongen, hier door de monniken van het Heilig Vatopedíouklooster:

Op deze ochtend van Grote Zaterdag wordt de Eerste Opstanding gevierd. Deze ceremonie wordt zo genoemd omdat op een bepaald moment de priester een vooraankondiging van de Opstanding van de Heer maakt: Sta op, o God, oordeel de aarde....(Psalm 81 (82)). Deze dag biedt perspectief. Maar het is nog een vastendag, een rustige dag zonder actie, werk en trápeza.

dinsdag 11 april 2017

612 - DE GROTE WEEK/H ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ: HET LIJDEN

Het Lijdensverhaal door de hand van schilder-monnik Theofánis de Kretenzer (16e eeuw), muurschilderingen te zien in het Heilig Klooster Stavronikíta, Agion Oros.

                                                                                                 Voetwassing/Ο Νιπτήρ

                                                                            Het Laatste Avondmaal/Ο Μυστικός Δείπνος

                                                                             In de tuin van Gethsemani/Στον κήπο της Γεθσημανή

                                                                                         Judas verraadt Jezus/Η Προδοσία

                                                                                     Ontkenning door Petrus/Η Άρνησις του Πέτρου

                                                      Jezus voor Pilatus/Η Απόνιψις του Πιλάτου

                                                                                               Het oordeel/Η Κρίση

                                                                                    Jezus wordt bespot/Ο Εμπαιγμός

                                                                                                    Golgotha/Ο Γολγοθάς

                                                                                           De Kruisiging/Η Σταύρωση

                                                                                                     De Kruisafname/Αποκαθήλωση

                                                                                 Klaagzang bij het graf/Ο Επιτάφιος Θρήνος

maandag 10 april 2017

611 - GROTE MAANDAG/Η ΜΕΓΑΛΗ ΔΕΥΤΕΡΑ, BEGIN VAN DE GROTE WEEK

Grote Maandag (Grieks: Η Μεγάλη Δευτέρα (I Megáli Deftéra) is het begin (de avond van Palmzondag) van de Week naar Pasen. De Vatopédivaders zingen de liturgische teksten:

zondag 9 april 2017

610 - PALMZONDAG, INTOCHT VAN DE HEER IN JERUZALEM/Η ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΒΑΙΩΝ

                                                                                             Palmzondag/Η Βαΐοφόρος
(Theofánis de Kretenzer, I.M. Stavronikíta, 1546)

Intocht des Heren in Jeruzalem, Palmzondag (Grieks: Η Κυριακή των Βαΐων/I Kiriakí ton Vaïon). Het is het begin van de Grote Week en we vieren de blijde Intocht van Jezus in Jeruzalem. Bij de Heilige Evangelist Johannes, 12,1-18, lezen we een mooie beschrijving, waarbij ook de net verrezen Lazarus een rol speelt.


Palmzondag/Η Βαΐοφόρος
(Atelier van monnik-schilder Dionísios van Fournás/'ἱερομονάχου Διονυσίου τοῦ ἐκ Φουρνᾶ, Skíti Kafsokalívia, 1e helft, achttiende eeuw)

Palmtak (I.M. Karakállou)

Liturgische tekst van het Orthodox klooster in de Peel, druk hier.

zaterdag 8 april 2017

609 - LAZARUS-ZATERDAG/ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟ ΤΟΥ ΛΑΖΑΡΟΥ

De Verrijzenis van Lazarus/Η ΄Εγερσις του Λαζάρου

De zaterdag voor het begin van de Grote Week (Grieks: Η Μεγάλη Εβδομάδα/I Megáli Evdomáda) is de Zaterdag van Lazarus, gewijd aan de Verrijzenis van Lazarus. Het verhaal over de opwekking uit de dood is te lezen bij de Heilige Evangelist Johannes, 11,1-45.

Als een belofte van de gemeenschappelijke Opstanding hebt Gij voor Uw Lijden Lazarus uit de doden opgewekt, o Christus God, en daarom mogen wij, evenals de kinderen, de symbolen dragen der zegepraal en tot U roepen als Overwinnaar van de dood: Hosanna in den hoge, gezegend Hij die komt in de Naam des Heren (Apolitíkion, toon 1).
Liturgische tekst van het Orthodox klooster in de Peel, druk hier.

Archimandriet vader Nikódimos Kavarnós zingt dit troparion in het Grieks: (Τὴν κοινὴν Ἀνάστασιν πρὸ τοῦ σοῦ πάθους πιστούμενος, ἐκ νεκρῶν ἤγειρας τὸν Λάζαρον Χριστὲ ὁ Θεός· ὅθεν καὶ ἡμεῖς ὡς οἱ παῖδες, τὰ τῆς νίκης σύμβολα φέροντες, σοὶ τῷ νικητῇ τοῦ θανάτου βοῶμεν· Ὠσαννὰ ἐν τοῖς ὑψίστοις, εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος, ἐν ὀνόματι Κυρίου.)


Loading...